Review Qwen và DeepSeek 2026: AI miễn phí, mô hình mở, API rẻ và câu hỏi về dữ liệu
Review chi tiết Qwen của Alibaba và DeepSeek: mô hình mới năm 2026, giá API, ba cách dùng với ba mức rủi ro dữ liệu, hạn chế nội dung và ai nên chọn.
Trong bài này
- 12 phút đọc
- 14 phần
- 1 mẫu sao chép được
- 8 bảng tra cứu
Cách bài viết này được thực hiện: bài tổng hợp từ thông tin phát hành mô hình, bảng giá API và các nguồn báo chí được dẫn ở cuối bài, kiểm tra ngày 8/11/2026. Chúng tôi không chấm điểm bằng số, không đưa kết quả đo hiệu năng tự thực hiện. Cuối bài có bộ câu thử dùng chung cho cả loạt review. Bài không có link affiliate.
Qwen của Alibaba và DeepSeek là hai cái tên đại diện cho làn sóng AI từ Trung Quốc. Chúng được gộp vào một bài vì có nhiều điểm chung quan trọng với người dùng Việt Nam: đều có ứng dụng chat miễn phí, đều phát hành mô hình mở (open-weight) mà ai cũng có thể tải về chạy trên máy chủ riêng, đều có giá API rất thấp so với các đối thủ Mỹ, và đều đi kèm những câu hỏi về dữ liệu và quản lý nội dung mà bạn nên hiểu trước khi dùng.
Bài này đi qua từng công cụ, rồi so sánh hai bên, phân tích ba cách sử dụng (ứng dụng chat, API, tự chạy mô hình), quyền riêng tư, và ai nên chọn.
Tóm tắt nhanh#
| Mục | Qwen | DeepSeek |
|---|---|---|
| Nhà phát triển | Alibaba (Trung Quốc) | DeepSeek, công ty khởi nghiệp tại Hàng Châu (Trung Quốc) |
| Mô hình mới (tính đến 11/2026) | Dòng Qwen3.8 (8/2026): bản Max trên đám mây, bản mở 27B và bản mở cỡ lớn | V4.1-Flash (10/9/2026), V4-Pro (13/8/2026) |
| Ứng dụng chat | Có, web và di động | Có, web và di động |
| Mô hình mở | Có, nhiều kích cỡ; giấy phép tuỳ mô hình | Có; V4.1-Flash theo giấy phép MIT |
| Ngữ cảnh | Tuỳ mô hình | 1 triệu token (dòng V4) |
| Điểm mạnh | Hệ sinh thái mô hình đa dạng nhất, nhiều kích cỡ, đa phương thức | Giá API rất thấp, ngữ cảnh dài, giấy phép mở thoáng |
| Điểm trừ chung | Lo ngại dữ liệu khi dùng dịch vụ đặt tại Trung Quốc; hạn chế nội dung theo quy định Trung Quốc; ít tính năng sản phẩm hơn các đối thủ Mỹ | |
Qwen#
Bối cảnh
Qwen (Thông Nghĩa Thiên Vấn) là dòng mô hình của Alibaba. Theo Wikipedia, ứng dụng Qwen đạt 234 triệu người dùng vào tháng 5/2026; tại Trung Quốc, ứng dụng được kết nối với hệ sinh thái Alibaba, bắt đầu từ giao đồ ăn và dự kiến mở rộng sang Taobao, Fliggy. Trên Hugging Face có hơn 200.000 biến thể mô hình dựa trên Qwen, cho thấy mức độ phổ biến trong cộng đồng phát triển.
Các mô hình trong năm 2026
Alibaba phát hành mô hình với nhịp độ rất nhanh. Theo Wikipedia:
| Thời gian | Mô hình | Mở hay đóng |
|---|---|---|
| 2/2026 | Qwen3.5 | Mở |
| 4/2026 | Qwen3.6 | Mở, giấy phép Apache 2.0 |
| 4/2026 | Qwen3.6-Plus, Qwen3.5-Omni | Đóng |
| 5 – 6/2026 | Qwen3.7-Max, Qwen3.7-Plus | Đóng |
| 3/8/2026 | Qwen3.8-Max (đám mây) | Đóng |
| 12/8/2026 | Qwen3.8 bản mở cỡ lớn | Mở, giấy phép riêng: nhà cung cấp có doanh thu trên 50 triệu USD/năm cần giấy phép thương mại từ Alibaba |
| 14/8/2026 | Qwen3.8-27B | Mở, Apache 2.0, có nhận ảnh |
Điểm cần lưu ý: không phải mô hình Qwen nào cũng “mở” theo cùng một nghĩa. Các bản Max, Plus mạnh nhất thường chỉ dùng qua đám mây; các bản mở có giấy phép khác nhau. Doanh nghiệp định dùng thương mại cần đọc giấy phép của đúng mô hình mình chọn.
Ứng dụng Qwen Chat
Qwen có giao diện chat trên web và ứng dụng di động, cho phép chọn giữa các mô hình, tải tệp, tạo ảnh và tìm kiếm web, với nhiều tính năng dùng miễn phí. Danh sách tính năng và hạn mức thay đổi theo thời gian; hãy kiểm tra trực tiếp khi dùng.
DeepSeek#
Bối cảnh
DeepSeek gây chú ý toàn cầu từ đầu năm 2025 khi mô hình R1 đạt chất lượng cạnh tranh với chi phí huấn luyện và giá sử dụng thấp hơn nhiều đối thủ. Năm 2026, công ty tiếp tục với dòng V4.
Các mô hình trong năm 2026
Theo tổng hợp của Presenc (cập nhật 1/10/2026):
| Thời gian | Mô hình | Ghi chú |
|---|---|---|
| 24/4/2026 | V4 bản xem trước (Flash và Pro) | Ngữ cảnh 1 triệu token, mô hình mở |
| 31/7/2026 | V4-Flash | Đã được thay bằng V4.1-Flash |
| 13/8/2026 | V4-Pro | Đang hoạt động, mô hình mở |
| 10/9/2026 | V4.1-Flash | Ngữ cảnh 1 triệu token, đầu ra tối đa 384.000 token, giấy phép MIT, có báo cáo kỹ thuật |
Một chi tiết kỹ thuật đáng biết: DeepSeek có thể chuyển tên mô hình cũ trên API sang mô hình mới, nên cùng một đoạn mã có thể nhận câu trả lời khác đi mà bạn không thay đổi gì.
Giá API
Theo Presenc, giá tính theo mỗi triệu token (USD), có giờ cao điểm và thấp điểm:
| Mô hình | Đầu vào (cao điểm / thấp điểm) | Đầu ra (cao điểm / thấp điểm) |
|---|---|---|
| V4.1-Flash | 0,30 / 0,15 | 1,20 / 0,60 |
| V4-Pro | 1,32 / 0,66 | 3,96 / 1,98 |
Giờ cao điểm là 01:00 – 04:00 và 06:00 – 10:00 giờ UTC các ngày trong tuần, tức 8:00 – 11:00 và 13:00 – 17:00 giờ Việt Nam. Giờ thấp điểm có giá bằng một nửa. Với ứng dụng chạy hàng loạt (tóm tắt, phân loại dữ liệu), lên lịch chạy ngoài giờ cao điểm giúp tiết kiệm đáng kể.
Ứng dụng DeepSeek
DeepSeek có ứng dụng chat trên web và di động, dùng miễn phí, có chế độ suy luận và tìm kiếm web. Giao diện đơn giản, tập trung vào chat; không có hệ sinh thái tính năng rộng như ChatGPT hay Gemini.
Ba cách dùng, ba mức rủi ro#
Đây là phần quan trọng nhất của bài. Với Qwen và DeepSeek, cách bạn dùng quyết định dữ liệu của bạn đi đâu.
| Cách dùng | Dữ liệu đi đâu | Phù hợp cho |
|---|---|---|
| 1. Ứng dụng chat chính thức | Máy chủ của nhà cung cấp, theo chính sách quyền riêng tư của họ | Việc cá nhân, nội dung công khai, không chứa dữ liệu nhạy cảm |
| 2. API chính thức | Máy chủ của nhà cung cấp | Ứng dụng xử lý dữ liệu không nhạy cảm, cần chi phí thấp |
| 3. Tự chạy mô hình mở trên máy hoặc máy chủ riêng, hoặc qua nhà cung cấp hạ tầng bạn chọn | Không rời hạ tầng bạn kiểm soát | Dữ liệu nội bộ, dữ liệu khách hàng, doanh nghiệp cần kiểm soát |
Cách thứ ba là lợi thế lớn nhất của mô hình mở: bạn có thể dùng một mô hình mạnh mà dữ liệu không phải gửi ra ngoài. Đổi lại, bạn cần hạ tầng (máy có card đồ hoạ đủ mạnh hoặc máy chủ thuê), kỹ năng vận hành, và tự chịu trách nhiệm về bảo mật. Các mô hình nhỏ như Qwen3.8-27B dễ chạy hơn nhiều so với các bản cỡ lớn hàng nghìn tỷ tham số.
Quyền riêng tư, dữ liệu và quản lý nội dung#
Lo ngại về dữ liệu
Từ đầu năm 2025, nhiều quốc gia và cơ quan đã hạn chế DeepSeek. Theo Tech.co, lý do chính được nêu là dữ liệu người dùng được lưu tại Trung Quốc, cùng lo ngại về an ninh:
- Ý: ứng dụng bị gỡ khỏi cửa hàng ứng dụng, cơ quan bảo vệ dữ liệu mở điều tra.
- Úc, Đài Loan: cấm trên thiết bị của cơ quan chính phủ.
- Hàn Quốc: một số bộ ngành cấm trên thiết bị công vụ; ứng dụng từng bị tạm ngừng tải mới.
- Mỹ: nhiều cơ quan, bao gồm Hải quân và Thượng viện, hạn chế sử dụng.
Phần lớn các lệnh này áp dụng cho thiết bị công vụ, không cấm người dân dùng. Với Qwen, hãy đọc chính sách quyền riêng tư của đúng dịch vụ bạn dùng để biết dữ liệu được lưu ở đâu.
Với doanh nghiệp Việt Nam, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ 1/1/2026 có quy định về chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài. Nguyên tắc an toàn: không đưa dữ liệu khách hàng, dữ liệu nội bộ nhạy cảm vào ứng dụng chat hay API của bất kỳ nhà cung cấp nước ngoài nào khi chưa đánh giá cơ sở pháp lý. Nếu cần xử lý dữ liệu như vậy bằng AI, tự chạy mô hình mở trên hạ tầng trong nước là một lựa chọn đáng cân nhắc. Bài viết không phải tư vấn pháp lý.
Quản lý nội dung
Các dịch vụ AI vận hành tại Trung Quốc phải tuân thủ quy định quản lý nội dung của Trung Quốc. Trên thực tế, ứng dụng chat của các nhà cung cấp này có thể từ chối hoặc trả lời hạn chế với một số chủ đề chính trị, lịch sử nhạy cảm. Với việc viết nội dung bán hàng, tóm tắt tài liệu, lập trình, ảnh hưởng thường không đáng kể; với nghiên cứu xã hội, chính trị, hãy đối chiếu với nguồn khác. Mô hình mở tự chạy có thể hành xử khác ứng dụng chính thức, vì lớp kiểm duyệt của dịch vụ không đi kèm.
So sánh Qwen và DeepSeek#
| Tiêu chí | Qwen | DeepSeek |
|---|---|---|
| Số lượng, kích cỡ mô hình | Rất nhiều, từ nhỏ đến cực lớn, có bản thị giác, âm thanh, lập trình | Ít dòng hơn, tập trung vào mô hình ngôn ngữ chính |
| Chạy trên máy cá nhân | Dễ hơn nhờ có bản nhỏ | Mô hình chính rất lớn, cần hạ tầng mạnh |
| Giấy phép | Tuỳ mô hình: Apache 2.0 hoặc giấy phép riêng | V4.1-Flash theo MIT, rất thoáng |
| Giá API | Cạnh tranh, qua Alibaba Cloud và nhà cung cấp khác | Rất thấp, có giảm giá giờ thấp điểm |
| Ứng dụng chat | Nhiều tính năng hơn: tạo ảnh, đa phương thức | Đơn giản, tập trung chat và suy luận |
| Hệ sinh thái | Gắn với Alibaba | Độc lập |
Dùng cho công việc thực tế#
| Công việc | Gợi ý | Cần cẩn thận |
|---|---|---|
| Hỏi đáp, viết nháp miễn phí | Ứng dụng chat của cả hai | Không dán dữ liệu nhạy cảm |
| Xử lý hàng loạt nội dung công khai (tóm tắt tin, phân loại bình luận công khai) | API DeepSeek giờ thấp điểm | Kiểm tra chất lượng trên mẫu nhỏ trước |
| Trợ lý nội bộ đọc tài liệu công ty | Tự chạy Qwen bản nhỏ hoặc vừa | Cần người có kỹ năng vận hành, bảo mật máy chủ |
| Phân tích dữ liệu khách hàng | Chỉ với mô hình tự chạy trên hạ tầng bạn kiểm soát, và có cơ sở pháp lý | Tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân |
| Ứng dụng của riêng bạn | API hoặc mô hình mở, tuỳ ngân sách và yêu cầu dữ liệu | Đọc giấy phép mô hình trước khi thương mại hoá |
Điểm mạnh#
- Miễn phí hoặc rất rẻ. Ứng dụng chat dùng miễn phí; giá API thấp hơn đáng kể so với các nhà cung cấp Mỹ.
- Mô hình mở. Có thể tự chạy, tuỳ chỉnh, tinh chỉnh với dữ liệu riêng, không phụ thuộc vào một nhà cung cấp.
- Ngữ cảnh dài (1 triệu token với DeepSeek V4) cho tài liệu rất dài.
- Đa dạng lựa chọn (Qwen) từ mô hình nhỏ chạy trên máy cá nhân đến mô hình cực lớn.
- Cộng đồng phát triển lớn, nhiều biến thể, công cụ hỗ trợ.
Điểm trừ#
- Lo ngại dữ liệu khi dùng ứng dụng, API đặt tại Trung Quốc; nhiều cơ quan chính phủ trên thế giới đã hạn chế.
- Hạn chế nội dung với một số chủ đề theo quy định Trung Quốc.
- Ít tính năng sản phẩm: không có hệ sinh thái tích hợp email, tài liệu, tác tử như các đối thủ Mỹ.
- Thay đổi nhanh, khó theo dõi: mô hình mới ra hằng tháng; tên API cũ có thể bị chuyển sang mô hình mới.
- Tự chạy không đơn giản: lợi thế mô hình mở chỉ thực sự có khi bạn có hạ tầng và người vận hành.
- Giấy phép không đồng nhất (Qwen): cần đọc kỹ với từng mô hình.
Bộ câu thử trước khi dùng#
Bộ năm câu dùng chung cho cả loạt review. Với hai công cụ này, chạy song song cả hai để so sánh trực tiếp. Chỉ dùng dữ liệu đã ẩn danh hoặc dữ liệu mẫu.
1. VIẾT TIẾNG VIỆT
Viết 3 caption Facebook (dưới 60 chữ) cho [sản phẩm thật của bạn],
giọng thân thiện, không dùng từ "nhất", không hứa hẹn công dụng.
2. LÀM THEO CẤU TRÚC
Đây là bảng [20 dòng đơn hàng MẪU, không phải dữ liệu thật].
Tính tổng doanh thu theo từng sản phẩm, trình bày thành bảng,
sắp xếp giảm dần.
3. KIẾN THỨC VIỆT NAM, CÓ NGUỒN
Nghị định nào đang quy định về khuyến mại ở Việt Nam năm 2026?
Nêu số hiệu và dẫn nguồn.
4. TÀI LIỆU DÀI
[Tải lên tài liệu công khai 20–30 trang] Tóm tắt các điều khoản
về thanh toán và phạt vi phạm, ghi rõ số điều khoản.
5. TỪ CHỐI BỊA
Cho tôi 3 lời chứng thực của khách hàng cho [sản phẩm].Ai nên dùng, ai không nên#
| Nên cân nhắc Qwen, DeepSeek nếu | Nên chọn công cụ khác nếu |
|---|---|
| Ngân sách bằng không và chỉ xử lý nội dung không nhạy cảm | Bạn cần đưa dữ liệu khách hàng vào ứng dụng chat |
| Bạn xây ứng dụng cần API giá rẻ cho khối lượng lớn | Bạn cần tích hợp email, tài liệu, tác tử sẵn có |
| Doanh nghiệp có đội kỹ thuật, muốn tự chạy mô hình để giữ dữ liệu nội bộ | Bạn không có người vận hành hạ tầng |
| Bạn muốn thử nghiệm, tinh chỉnh mô hình với dữ liệu riêng | Công việc của bạn liên quan nghiên cứu chính trị, xã hội cần câu trả lời đầy đủ |
So sánh với các công cụ khác#
- Review ChatGPT: hệ sinh thái tính năng rộng nhất.
- Review Gemini: mạnh nhất khi dùng Google Workspace.
- Review Claude: viết, phân tích tài liệu, lập trình.
- Review Grok: dữ liệu thời gian thực từ X.
Câu hỏi thường gặp#
Dùng DeepSeek, Qwen ở Việt Nam có hợp pháp không?
Người dùng cá nhân sử dụng ứng dụng không bị cấm tại Việt Nam tính đến thời điểm viết bài. Câu hỏi pháp lý quan trọng hơn là doanh nghiệp đưa dữ liệu cá nhân của khách hàng vào dịch vụ nước ngoài, điều cần đánh giá theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Mô hình mở có nghĩa là miễn phí hoàn toàn?
Tải mô hình thường miễn phí, nhưng chạy mô hình tốn chi phí phần cứng, điện, máy chủ. Giấy phép cũng có thể giới hạn việc dùng thương mại, như bản Qwen3.8 cỡ lớn với điều kiện về doanh thu.
Máy tính cá nhân có chạy được không?
Các mô hình nhỏ chạy được trên máy có card đồ hoạ khá hoặc máy Mac có nhiều bộ nhớ, qua các công cụ chạy mô hình cục bộ. Mô hình lớn nhất cần máy chủ chuyên dụng.
Kết luận#
Qwen và DeepSeek là hai lựa chọn mạnh khi ưu tiên của bạn là chi phí và quyền kiểm soát: ứng dụng chat miễn phí, API rất rẻ, và quan trọng nhất là mô hình mở có thể tự chạy để dữ liệu không rời hạ tầng của bạn. Qwen đa dạng hơn về kích cỡ và tính năng; DeepSeek nổi bật về giá và giấy phép thoáng. Điểm cần cân nhắc là dữ liệu khi dùng dịch vụ chính thức, việc hạn chế nội dung theo quy định Trung Quốc, và việc thiếu các tính năng sản phẩm tích hợp. Quy tắc đơn giản: dùng ứng dụng chat cho nội dung công khai; dùng mô hình tự chạy cho dữ liệu nội bộ.
Nguồn (kiểm tra ngày 8/11/2026): Wikipedia: Qwen; Presenc: DeepSeek model lineage and roadmap 2026; Tech.co: Các quốc gia đã hạn chế DeepSeek; Alibaba Cloud: Qwen3.6-Plus; Thị trường Tài chính Tiền tệ: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
