mmo.vn

Thuật ngữ AI và lập trình

Giải thích ngắn, dễ hiểu các thuật ngữ AI và lập trình hay gặp: LLM, AI agent, MCP, RAG, context window, vibe coding… kèm bài có nhắc tới.

33 thuật ngữ

A

AI agent coding agent · agent

AI tự lên kế hoạch và dùng công cụ (đọc file, chạy lệnh, mở web) để làm xong một việc nhiều bước, thay vì chỉ trả lời một câu.

Có trong bài: Khoá GitHub Actions bằng lockfile: hướng dẫn gh actions-lock · Claude Fable 5.2 cho lập trình viên: giá giảm 20%, fast mode, benchmark code và khi nào nên dùng thay Opus 5.5 · Cấu hình Claude Code, Cursor, Copilot để không lộ API key và mật khẩu

API

Cổng để phần mềm này gọi dịch vụ của phần mềm khác, ví dụ code của bạn gọi AI qua API rồi nhận kết quả.

Có trong bài: Hướng dẫn bảo vệ MCP server và API key Claude khi lập trình với AI · Hướng dẫn dùng ultrathink, Fable 5.2 và thiết lập quyền mới trong Claude Code · Khoá GitHub Actions bằng lockfile: hướng dẫn gh actions-lock

API key

Chuỗi bí mật để phần mềm gọi dịch vụ AI và tính tiền vào tài khoản của bạn. Lộ key là người khác dùng được bằng tiền của bạn.

Có trong bài: Hướng dẫn bảo vệ MCP server và API key Claude khi lập trình với AI · Hướng dẫn dùng ultrathink, Fable 5.2 và thiết lập quyền mới trong Claude Code · Khoá GitHub Actions bằng lockfile: hướng dẫn gh actions-lock

B

biến môi trường .env

Nơi lưu cấu hình và khoá bí mật bên ngoài mã nguồn (thường là file .env), để không đưa key lên Git.

Có trong bài: Hướng dẫn bảo vệ MCP server và API key Claude khi lập trình với AI · Hướng dẫn dùng ultrathink, Fable 5.2 và thiết lập quyền mới trong Claude Code · Agent Skills là gì? Viết SKILL.md một lần, dùng cho mọi agent

C

CI/CD

Tự động kiểm thử (CI) và triển khai (CD) code mỗi khi có thay đổi được đẩy lên.

context window cửa sổ ngữ cảnh

Lượng văn bản tối đa AI xem được trong một lần làm việc, tính bằng token. Vượt quá thì phần đầu bị quên.

Có trong bài: Agent Skills là gì? Viết SKILL.md một lần, dùng cho mọi agent · Review Grok chi tiết 2026: gói X Subscription mới, Grok 4.7 và các tranh cãi cần biết

D

Docker container

Đóng gói ứng dụng cùng mọi thứ nó cần để chạy giống hệt nhau trên máy nào cũng được.

Có trong bài: Khoá GitHub Actions bằng lockfile: hướng dẫn gh actions-lock · Modern Web Guidance 1.0: giúp AI coding agent viết web hiện đại

E

embedding

Cách biến văn bản thành một dãy số, giúp máy tìm các đoạn có nghĩa gần nhau (tìm kiếm theo ý, không theo từ khoá).

Có trong bài: Modern Web Guidance 1.0: giúp AI coding agent viết web hiện đại

F

few-shot

Đưa cho AI vài ví dụ mẫu ngay trong prompt để nó bắt chước đúng định dạng và giọng văn mong muốn.

fine-tune fine-tuning · tinh chỉnh mô hình

Huấn luyện thêm một mô hình có sẵn bằng dữ liệu riêng để nó quen giọng văn hoặc nghiệp vụ của bạn.

Có trong bài: Review Qwen và DeepSeek 2026: AI miễn phí, mô hình mở, API rẻ và câu hỏi về dữ liệu

G

GitHub Actions

Dịch vụ tự động hoá của GitHub: chạy kiểm thử, build, triển khai theo file YAML đặt trong repo.

Có trong bài: Hướng dẫn bảo vệ MCP server và API key Claude khi lập trình với AI · Khoá GitHub Actions bằng lockfile: hướng dẫn gh actions-lock · Agent Skills là gì? Viết SKILL.md một lần, dùng cho mọi agent

H

hallucination ảo giác AI

Khi AI bịa ra thông tin nghe rất hợp lý nhưng sai. Luôn kiểm tra lại số liệu, trích dẫn, tên hàm.

J

JSON

Định dạng văn bản lưu dữ liệu dạng cặp khoá–giá trị, dùng phổ biến khi phần mềm trao đổi dữ liệu với nhau.

Có trong bài: Hướng dẫn dùng ultrathink, Fable 5.2 và thiết lập quyền mới trong Claude Code

L

LLM mô hình ngôn ngữ lớn

Mô hình ngôn ngữ lớn (Large Language Model), loại AI đọc và viết văn bản như GPT, Claude, Gemini.

Có trong bài: Hướng dẫn dùng ultrathink, Fable 5.2 và thiết lập quyền mới trong Claude Code

lockfile

File ghi chính xác phiên bản của từng thư viện (hoặc action) đã dùng, để lần cài sau giống hệt và không bị thay ngầm.

Có trong bài: Hướng dẫn bảo vệ MCP server và API key Claude khi lập trình với AI · Khoá GitHub Actions bằng lockfile: hướng dẫn gh actions-lock

M

MCP Model Context Protocol

Model Context Protocol: chuẩn mở để AI kết nối với công cụ và dữ liệu bên ngoài như Google Drive, cơ sở dữ liệu, trình duyệt.

Có trong bài: Hướng dẫn bảo vệ MCP server và API key Claude khi lập trình với AI · Hướng dẫn dùng ultrathink, Fable 5.2 và thiết lập quyền mới trong Claude Code

multimodal đa phương thức

Mô hình AI hiểu nhiều loại dữ liệu cùng lúc: chữ, ảnh, âm thanh, video.

Có trong bài: Hướng dẫn viết prompt video Seedance 2.0 từ A đến Z: tham chiếu @, ngôn ngữ máy quay và mốc thời gian

O

open source mã nguồn mở

Phần mềm công khai mã nguồn, ai cũng xem, dùng và đóng góp được theo giấy phép đi kèm.

Có trong bài: Vibe code app tìm tiếng bíp bằng Claude Code: 7 bài học · Modern Web Guidance 1.0: giúp AI coding agent viết web hiện đại

P

prompt caching bộ nhớ đệm prompt

Nhà cung cấp lưu tạm phần đầu prompt lặp lại (system prompt, tài liệu dài) để lần gọi sau rẻ và nhanh hơn.

pull request PR

Đề nghị gộp thay đổi từ một nhánh vào nhánh chính, để người khác xem lại (review) trước khi gộp.

Có trong bài: Khoá GitHub Actions bằng lockfile: hướng dẫn gh actions-lock · Vibe code app tìm tiếng bíp bằng Claude Code: 7 bài học · Agent Skills là gì? Viết SKILL.md một lần, dùng cho mọi agent

R

RAG

Retrieval-Augmented Generation: cho AI tra cứu tài liệu của bạn trước khi trả lời, để câu trả lời dựa trên dữ liệu thật.

rate limit giới hạn tần suất

Số lần gọi API tối đa trong một khoảng thời gian. Vượt quá sẽ bị từ chối tạm thời (lỗi 429).

S

SDK

Bộ thư viện và công cụ giúp lập trình viên dùng một dịch vụ hoặc nền tảng dễ hơn.

Có trong bài: Hướng dẫn bảo vệ MCP server và API key Claude khi lập trình với AI · Claude Fable 5.2 cho lập trình viên: giá giảm 20%, fast mode, benchmark code và khi nào nên dùng thay Opus 5.5

system prompt

Chỉ dẫn nền đặt trước cuộc trò chuyện, quy định vai trò, giọng văn và giới hạn của AI.

Có trong bài: Mẹo prompt Claude Fable 5.2 khi code và cách bật trong Copilot

T

token

Đơn vị AI dùng để đọc và tính phí văn bản, mỗi token khoảng một phần từ. Tiếng Việt có dấu thường tốn nhiều token hơn tiếng Anh.

Có trong bài: Hướng dẫn bảo vệ MCP server và API key Claude khi lập trình với AI · Hướng dẫn dùng ultrathink, Fable 5.2 và thiết lập quyền mới trong Claude Code · Khoá GitHub Actions bằng lockfile: hướng dẫn gh actions-lock

V

vibe coding vibe code

Làm phần mềm bằng cách mô tả mong muốn cho AI viết code, người làm chủ yếu thử và góp ý thay vì tự gõ code.

Có trong bài: Hướng dẫn bảo vệ MCP server và API key Claude khi lập trình với AI · Hướng dẫn dùng ultrathink, Fable 5.2 và thiết lập quyền mới trong Claude Code · Khoá GitHub Actions bằng lockfile: hướng dẫn gh actions-lock

W

webhook

Đường link nhận thông báo tự động: khi có sự kiện ở hệ thống A (đơn mới, form mới), A gọi tới link này để hệ thống B xử lý.

Có trong bài: Thanh toán VietQR cho shop online: tạo mã QR theo đơn và tự động xác nhận chuyển khoản

Y

YAML

Định dạng văn bản dùng thụt lề để mô tả cấu hình, hay gặp trong file workflow của GitHub Actions.

Có trong bài: Agent Skills là gì? Viết SKILL.md một lần, dùng cho mọi agent · Case study: Tự viết app biến podcast YouTube thành ghi chú Obsidian bằng Gemini